Xenotilapia melanogenys

Xenotilapia is een cichlide die op de zanderige bodem van het Tanganyikameer leeft. De vis heette voorheen Enantiopus, maar vertoonde wat betreft gedrag en uiterlijk overeenkomsten met Xenotilapia. In 2003 is onderzoek een publicatie verschenen waarin de vis definitief ingedeeld werd bij het geslacht Xenotilapia. Met een lengte tot 15 centimeter en het feit dat het een vis is die in zeer grote scholen leeft, zal het duidelijk zijn dat deze dieren in groepen moeten worden gehouden in een zeer ruim aquarium, met voldoende (zand)bodemoppervlak. Vrouwtjes blijven overigens iets kleiner. Levend op de bodem, zoeken ze naar kleine schaaldieren en weekdieren. In het aquarium kunnen ze dan ook goed uit de voeten met de meeste soorten aangeboden cichlidenvoer. Vanwege de kleurenpracht tijdens met name de balts is Xenotilapia sp. 'Kilesa' erg in trek. Deze soort heeft in tegenstelling tot de X. melanogenys geen zwart masker in de bij de balts.

Deze maternale muilbruider zet de eitjes af in een grote, ronde kuil die door het mannetje in het zand gegraven is. Het vrouwtje zet tot 50 eitjes af, die ze daarna in de mond neemt. Na drie weken worden de jongen, die dan nog vrij klein zijn, vrijgelaten. Op de foto zien we ook de wijze waarop deze vissen gekweekt kunnen worden. De vrouwen worden, na het get afzetten, uitgevangen (niet boven water laten komen!) en apart gezet. Omdat ze elkaars jongen opeten, is onder in de bak een laag gaas aangebracht, zodat de jongen een veilig heenkomen kunnen zoeken. De jongen eten direct artemia-nauplieën en fijngewreven droogvoer.

De Xenotilapia melanogenys voelt zich het best op zijn gemak in een aquarium waar relatief veel rust heerst. Combineren met Tropheus of andere drukke vissen is dan bijvoorbeeld niet gewenst.